Nhiều đề tài kết thúc bằng một báo cáo nghiệm thu, một hai bài báo, rồi không ai dùng tới.
Khoảng cách thường không nằm ở kết quả. Nó nằm ở chỗ kết quả được viết cho người trong ngành, còn người có thể áp dụng nó thì không đọc được.
Xác định ai sẽ dùng
- Viết ra cụ thể ai — nhà quản lý, người hành nghề, người làm chính sách, hay người dạy.
- Họ quyết định gì — và kết quả của bạn giúp gì cho quyết định đó.
- Họ đọc gì — không phải tạp chí chuyên ngành.
- Làm việc này ngay từ khi thiết kế đề tài, không phải sau khi có kết quả — nó ảnh hưởng cả tới câu hỏi bạn đặt.
Viết cho người sẽ dùng
- Bắt đầu bằng kết luận, không bắt đầu bằng phương pháp — ngược với bài báo.
- Bỏ thuật ngữ, hoặc giải thích ngay khi dùng.
- Nêu rõ điều gì nên làm khác đi — cụ thể, không nêu chung chung là cần quan tâm hơn.
- Nêu rõ giới hạn — kết quả áp dụng trong bối cảnh nào, không áp dụng ở đâu.
- Ngắn — một hai trang cho bản tóm lược, không phải báo cáo ba mươi trang.
- Đưa số liệu quan trọng, bỏ phần kỹ thuật — người cần chi tiết sẽ hỏi.
Các dạng sản phẩm ngoài bài báo
- Bản tóm lược cho người quyết định — một hai trang, kết luận và khuyến nghị.
- Hướng dẫn hoặc quy trình nếu kết quả có thể thành cách làm cụ thể.
- Buổi trình bày cho đơn vị liên quan — thường hiệu quả hơn gửi báo cáo.
- Bài viết phổ thông trên kênh mà người dùng thật sự đọc.
- Tài liệu tập huấn nếu kết quả cần được dạy để áp dụng.
- Công cụ hoặc bảng kiểm — dạng dễ áp dụng nhất.
Làm việc với đơn vị áp dụng
- Liên hệ từ giai đoạn thiết kế, không phải khi đã có kết quả — họ giúp bạn đặt câu hỏi đúng thứ họ cần.
- Hỏi họ cần biết gì để ra quyết định.
- Trình bày kết quả trực tiếp và nghe phản hồi.
- Chấp nhận rằng họ có ràng buộc bạn không biết — khuyến nghị bỏ qua ràng buộc thực tế thì không dùng được.
- Giữ độc lập trong kết luận — đây là giá trị bạn mang lại, đừng đánh đổi.
Thận trọng cần có
- Đừng khuyến nghị vượt quá bằng chứng — một nghiên cứu không đủ để đề xuất thay đổi lớn.
- Nêu rõ mức độ chắc chắn — kết quả gợi ý, chứ không phải chứng minh.
- Nêu rõ bối cảnh áp dụng — kết quả ở một nơi không tự động đúng ở nơi khác.
- Nếu bằng chứng còn yếu, nói rõ và đề xuất thử nghiệm nhỏ trước.
- Khai báo nguồn tài trợ khi trình bày ra ngoài.
Ghi nhận và theo dõi
- Ghi lại nếu kết quả được áp dụng — nó có giá trị cho hồ sơ và cho lần xin tài trợ sau.
- Hỏi lại sau vài tháng xem có gì thay đổi không.
- Nếu áp dụng thất bại, đó cũng là thông tin — và có khi là đề tài tiếp theo.
- Nhiều nguồn tài trợ đánh giá cao bằng chứng về việc kết quả được dùng.
Với nghiên cứu về giảng dạy
- Đơn vị áp dụng chính là nơi bạn làm việc — lợi thế lớn.
- Chia sẻ với đồng nghiệp trong bộ môn trước khi công bố rộng.
- Thử nghiệm nhỏ ở lớp của bạn trước khi đề xuất áp dụng rộng.
- Cẩn thận với vị thế của bạn nếu nghiên cứu liên quan tới sinh viên — cần phê duyệt đạo đức.
Một điều đáng nhớ
Câu hỏi nên đặt ngay khi thiết kế đề tài: ai sẽ làm gì khác đi nếu kết quả của tôi đúng?
Nếu không trả lời được, hoặc là đề tài thuần lý thuyết — điều đó hoàn toàn hợp lệ — hoặc là bạn chưa nghĩ tới người sẽ dùng nó. Và đó là lúc rẻ nhất để nghĩ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhiều đề tài không được áp dụng?
Khoảng cách thường không nằm ở kết quả mà ở chỗ kết quả được viết cho người trong ngành, còn người có thể áp dụng thì không đọc được.
Viết cho người sẽ dùng thế nào?
Bắt đầu bằng kết luận chứ không bằng phương pháp, bỏ thuật ngữ, nêu rõ điều gì nên làm khác đi và giới hạn áp dụng — và ngắn, một hai trang.
Có những dạng sản phẩm nào ngoài bài báo?
Bản tóm lược cho người quyết định, hướng dẫn hoặc quy trình, buổi trình bày cho đơn vị liên quan, bài viết phổ thông, tài liệu tập huấn, và công cụ hoặc bảng kiểm.
Khi nào nên liên hệ đơn vị áp dụng?
Từ giai đoạn thiết kế chứ không phải khi đã có kết quả — họ giúp bạn đặt câu hỏi đúng thứ họ cần.
Câu hỏi nên đặt khi thiết kế đề tài là gì?
Ai sẽ làm gì khác đi nếu kết quả của tôi đúng — nếu không trả lời được thì hoặc là đề tài thuần lý thuyết, hoặc bạn chưa nghĩ tới người sẽ dùng nó.
