Người mới bắt đầu thường gửi thư cho người có tiếng trong ngành để xin hợp tác. Hiệu quả rất thấp — họ nhận rất nhiều thư như vậy.
Mạng lưới học thuật được xây bằng việc bạn đóng góp gì, không bằng việc bạn xin gì.
Vì sao thư xin hợp tác ít hiệu quả
- Người nhận không biết bạn làm được gì.
- Hợp tác tốn công của họ — họ cần lý do để bỏ công đó.
- Họ đã có nhóm và đã có nhiều việc.
- Trừ khi bạn mang tới thứ họ cần — dữ liệu, bối cảnh, kỹ năng, hoặc quyền tiếp cận mà họ không có.
Các cách hiệu quả hơn
- Nhận lời bình duyệt — biên tập viên nhớ người bình duyệt tử tế và đúng hạn, và bạn biết ai đang làm gì trong ngành.
- Trình bày ở hội thảo — người ta tới nói chuyện với bạn thay vì ngược lại.
- Đặt câu hỏi tốt ở phiên hỏi đáp — nó thường dẫn tới trò chuyện sau đó.
- Viết thư hỏi về công trình cụ thể của họ — không xin gì, chỉ hỏi. Người ta thường sẵn lòng nói về công trình của mình.
- Tham gia hoạt động chung của ngành — ban tổ chức, nhóm chuyên môn.
- Giúp trước — chia sẻ tài liệu, giới thiệu người, đọc bản thảo cho người khác.
Viết thư cho người bạn chưa quen
- Ngắn — ba đoạn là đủ.
- Nêu bạn là ai và làm về gì — hai câu.
- Nêu cụ thể bạn đã đọc công trình nào của họ và câu hỏi của bạn về nó.
- Hỏi một câu trả lời được bằng vài dòng — không hỏi họ hướng dẫn bạn cả một hướng nghiên cứu.
- Không đính kèm bản thảo dài ở thư đầu tiên.
- Không nhận được hồi âm là chuyện thường — họ bận, không phải bạn có vấn đề.
Bắt đầu từ gần
- Đồng nghiệp trong đơn vị — nguồn hợp tác dễ nhất và bị bỏ qua nhiều nhất.
- Người bạn từng học cùng.
- Người hướng dẫn cũ — giữ liên hệ.
- Người bạn gặp ở hội thảo — nhắn trong vài ngày sau, khi họ còn nhớ.
- Hợp tác tốt nhất thường đến từ quan hệ có sẵn, không từ thư lạnh.
Bắt đầu từ hợp tác nhỏ
- Một bài viết chung trước khi làm đề tài lớn.
- Cùng tổ chức một buổi sinh hoạt chuyên môn.
- Đọc bản thảo cho nhau.
- Nó cho cả hai bên biết có làm việc được với nhau không — trước khi cam kết lớn.
Giữ quan hệ
- Vài tháng một lần là đủ — chia sẻ một bài liên quan, hỏi thăm công trình của họ.
- Cảm ơn khi được giúp — và ghi nhận trong phần lời cảm ơn.
- Giúp lại khi có dịp.
- Giới thiệu người này với người kia khi thấy họ có thể hợp tác — đây là cách được nhớ tới lâu nhất.
- Quan hệ tan vì im lặng nhiều hơn vì mâu thuẫn.
Nếu bạn ngại
- Bắt đầu bằng việc hỏi — dễ hơn nhiều so với giới thiệu bản thân.
- Bắt đầu từ một người, không cần cả mạng lưới.
- Nhận một việc cụ thể trong hoạt động chung — có việc làm thì dễ hoà nhập hơn.
- Trực tuyến cũng được — nhiều quan hệ học thuật hiện nay bắt đầu từ đó.
Một điều đáng nhớ
Câu hỏi đúng khi muốn mở rộng mạng lưới không phải ai có thể giúp tôi.
Là: tôi có gì mà người khác cần? Dữ liệu bạn tiếp cận được, bối cảnh bạn hiểu, kỹ năng bạn có, hoặc đơn giản là công sức đọc kỹ một bản thảo cho ai đó. Mạng lưới xây từ đó.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao thư xin hợp tác ít hiệu quả?
Vì người nhận không biết bạn làm được gì, hợp tác tốn công của họ, và họ đã có nhóm — trừ khi bạn mang tới thứ họ cần.
Các cách xây mạng lưới hiệu quả hơn là gì?
Nhận lời bình duyệt, trình bày ở hội thảo, đặt câu hỏi tốt ở phiên hỏi đáp, viết thư hỏi về công trình cụ thể của họ, và giúp trước.
Viết thư cho người chưa quen thế nào?
Ngắn ba đoạn, nêu bạn là ai trong hai câu, nêu cụ thể bạn đã đọc công trình nào của họ, và hỏi một câu trả lời được bằng vài dòng.
Nên bắt đầu từ đâu?
Từ gần — đồng nghiệp trong đơn vị là nguồn hợp tác dễ nhất và bị bỏ qua nhiều nhất, cùng với người từng học chung và người hướng dẫn cũ.
Câu hỏi đúng khi muốn mở rộng mạng lưới là gì?
Tôi có gì mà người khác cần — dữ liệu, bối cảnh, kỹ năng, hoặc công sức đọc kỹ một bản thảo cho ai đó.