Thuyết minh đề tài: hội đồng đọc gì và tìm gì

Thuyết minh đề tài bị bác thường không phải vì ý tưởng dở.

Là vì hội đồng không thấy nó làm được, hoặc không thấy rõ nó khác gì với những gì đã có.

Hội đồng tìm gì

• Vấn đề có rõ không — và có đáng nghiên cứu không.
• Có khác gì với những gì đã có — bạn phải chỉ ra khoảng trống.
• Có làm được không — tiêu chí bị đánh giá gắt nhất.
• Người thực hiện có đủ năng lực và nguồn lực không.
• Kinh phí có hợp lý và có căn cứ không.
• Kết quả có dùng được vào việc gì.

Cấu trúc thường gặp

• Tính cấp thiết — vì sao vấn đề này cần làm bây giờ.
• Tổng quan — đã ai làm gì, và chỗ nào còn trống.
• Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu — cụ thể, đo được.
• Nội dung và phương pháp — làm gì, làm thế nào, vì sao chọn cách đó.
• Kế hoạch và tiến độ — chia theo mốc.
• Sản phẩm dự kiến — nêu cụ thể, đếm được.
• Kinh phí — có căn cứ cho từng khoản.
• Đọc kỹ mẫu và hướng dẫn của đơn vị — cấu trúc và trọng số khác nhau.

Trình bày tính khả thi

Phần quyết định, và hay bị viết yếu nhất:

• Nói rõ dữ liệu lấy ở đâu — và bạn đã có quyền tiếp cận chưa.
• Nếu cần xin phép, nêu rõ đã xin chưa hoặc dự kiến thế nào.
• Nêu thiết bị, phần mềm, cơ sở vật chất bạn có hoặc tiếp cận được.
• Nêu kinh nghiệm liên quan của nhóm — công trình trước, đề tài đã làm.
• Kế hoạch thời gian thực tế — hội đồng nhận ra ngay kế hoạch quá lạc quan.
• Nêu rủi ro và phương án dự phòng — nó cho thấy bạn đã nghĩ kỹ, và được đánh giá cao.

Viết phần tổng quan

• Không phải danh sách liệt kê — nó là lập luận dẫn tới khoảng trống.
• Nhóm theo chủ đề, không theo thời gian hay theo tác giả.
• Nêu rõ cái gì đã biết, cái gì chưa biết.
• Dẫn nguồn cập nhật — tổng quan toàn tài liệu cũ là dấu hiệu chưa đọc đủ.
• Kết thúc bằng khoảng trống mà đề tài của bạn lấp.

Về kinh phí

• Mỗi khoản phải có căn cứ — nêu vì sao cần và tính thế nào.
• Đọc kỹ quy định về khoản nào được chi và mức trần.
• Đừng kê quá thấp để dễ được duyệt — bạn sẽ vướng khi thực hiện.
• Đừng kê thừa — hội đồng nhận ra và nó ảnh hưởng tới đánh giá chung.
• Nêu phần đóng góp của đơn vị nếu có.

Các lỗi khiến bị bác

• Phạm vi quá rộng — lỗi phổ biến nhất.
• Mục tiêu chung chung, không đo được.
• Không nói được lấy dữ liệu ở đâu.
• Kế hoạch thời gian không thực tế.
• Sản phẩm dự kiến mơ hồ.
• Không chỉ ra được khác gì với công trình đã có.
• Viết sai mẫu hoặc thiếu mục theo hướng dẫn.

Trước khi nộp

• Nhờ người ngoài nhóm đọc — họ phát hiện chỗ không rõ mà bạn không thấy.
• Nhờ người đã từng ngồi hội đồng đọc nếu được — góc nhìn khác hẳn.
• Đối chiếu với hướng dẫn từng mục — thiếu mục là mất điểm oan.
• Kiểm mọi con số cộng đúng.
• Nộp trước hạn — hệ thống hay nghẽn vào ngày cuối.

Nếu bị bác

• Xin nhận xét của hội đồng nếu có.
• Phân biệt lý do về ý tưởng và lý do về cách trình bày — cái thứ hai sửa được nhanh.
• Sửa và nộp lại đợt sau — nhiều đề tài được duyệt ở lần thứ hai.
• Thu hẹp phạm vi — đây là điều chỉnh hiệu quả nhất.

Một điều đáng nhớ

Hội đồng không tìm đề tài hay nhất. Họ tìm đề tài sẽ hoàn thành và ra được sản phẩm đã hứa.

Vì vậy một đề tài vừa phải, với dữ liệu chắc chắn và kế hoạch thực tế, thường thắng một đề tài tham vọng mà không nói được sẽ lấy dữ liệu ở đâu.

Câu hỏi thường gặp