Đọc bài báo khoa học: đọc theo lớp và đọc phản biện

Đọc là kỹ năng nền của mọi việc khác trong nghiên cứu — nhưng ít ai được dạy cách đọc bài báo khoa học.

Và cách mặc định, đọc từ đầu tới cuối, vừa chậm nhất vừa cho hiểu biết ít nhất.

Thứ tự đọc một bài nghiên cứu

• Tóm tắt trước — để quyết định có đọc tiếp không. Phần lớn bài dừng ở đây, và đó là điều đúng.
• Rồi phần kết luận — bạn biết bài đi tới đâu.
• Rồi mở đầu — để nắm bối cảnh và câu hỏi nghiên cứu.
• Rồi bảng và hình — chúng thường chứa toàn bộ kết quả.
• Phương pháp chỉ đọc kỹ khi bạn cần đánh giá độ tin cậy hoặc định làm tương tự.
• Bàn luận đọc kỹ nếu bài liên quan trực tiếp tới công trình của bạn.

Đọc theo mục đích

• Đọc để nắm lĩnh vực — đọc nhiều bài ở mức tóm tắt và kết luận.
• Đọc để xây tổng quan — đọc mở đầu và bàn luận, chú ý cách họ đặt vấn đề.
• Đọc để học phương pháp — đọc kỹ phần phương pháp, ghi lại chi tiết.
• Đọc để đánh giá — đọc toàn bộ, và đọc phản biện.
• Xác định mục đích trước khi mở bài — nó quyết định bạn đọc phần nào.

Đọc phản biện

Với mỗi bài đáng đọc kỹ, hỏi:

• Câu hỏi nghiên cứu có rõ không, và bài có trả lời nó không.
• Thiết kế có cho phép kết luận họ rút ra không — đặc biệt với kết luận nhân quả.
• Mẫu đại diện cho ai — và kết luận có bị khái quát vượt quá không.
• Có yếu tố gây nhiễu nào chưa được xử lý không.
• Kết quả có được trình bày đầy đủ không — hay chỉ có phần ủng hộ kết luận.
• Hạn chế có được nêu không, và có nêu đủ không.

Ghi lại những gì đã đọc

• Ghi một dòng ngay sau khi đọc — bài này nói gì và vì sao bạn giữ nó. Nếu không viết được một dòng, bạn chưa nắm.
• Ghi thông tin trích dẫn ngay khi tải, không phải khi viết bài.
• Ghi cả nhận xét phản biện của bạn — nó có ích khi viết tổng quan.
• Gom theo chủ đề, không theo thứ tự đọc.
• Dùng phần mềm quản lý trích dẫn từ đầu.

Đọc hiệu quả hơn

• Bắt đầu từ bài tổng quan khi vào một chủ đề mới — nó cho bạn bản đồ.
• Đi ngược từ danh mục tham khảo của một bài tốt.
• Đi xuôi bằng cách tìm các bài trích dẫn bài đó — để thấy công trình mới hơn.
• Đọc các công trình kinh điển, không chỉ bài mới.
• Biết khi nào dừng — khi các nguồn mới không còn đưa thêm ý nào lạ.

Xây thói quen đọc

• Một khối ngắn đều đặn hơn đọc dồn khi cần viết.
• Câu lạc bộ đọc bài — mỗi buổi một người giới thiệu một bài và bàn về phương pháp.
• Nhận lời bình duyệt — nó buộc bạn đọc phản biện.
• Theo dõi vài tạp chí chính trong ngành — lướt mục lục mỗi số.

Đọc dạy bạn viết

• Chú ý cách họ viết, không chỉ họ viết gì.
• Ghi lại các cụm từ hay dùng theo từng phần của bài.
• Xem họ mô tả phương pháp kỹ tới đâu và nói mạnh tới đâu ở kết luận.
• Đây là cách học chuẩn ngành hiệu quả nhất, hơn mọi khoá học chung chung.

Một điều đáng nhớ

Sau mỗi bài đọc kỹ, hãy viết một câu về nó và một câu nhận xét của bạn.

Hai câu đó mất một phút, và chúng là khác biệt giữa việc đã đọc ba trăm bài và việc thật sự nắm được lĩnh vực.

Câu hỏi thường gặp